NFZ szykuje największe wzmocnienie kontroli od lat. Fundusz planuje zatrudnić blisko 500 nowych pracowników
Narodowy Fundusz Zdrowia ma znacząco zwiększyć liczbę osób odpowiedzialnych za kontrolę wydatkowania publicznych pieniędzy. Zgodnie z założeniami przygotowywanej przez Ministerstwo Zdrowia nowelizacji, zatrudnienie w Funduszu ma wzrosnąć o około 480 osób, z czego 432 trafią do pionu kontroli. To jedna z kluczowych zmian pakietu reform, który ma uszczelnić system finansowania ochrony zdrowia i zwiększyć nadzór nad realizacją świadczeń finansowanych przez NFZ. Informację o planowanych zmianach przekazała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda w rozmowie z PAP.
115 kontrolerów na 40 tysięcy umów
Ministerstwo Zdrowia argumentuje, że obecne możliwości kontrolne Funduszu są niewystarczające. Dziś za nadzór nad realizacją około 40 tys. umów zawartych przez NFZ odpowiada zaledwie 115 kontrolerów.
– „115 kontrolerów na 40 tysięcy umów, które są zawierane przez płatnika, to naprawdę niewielka grupa osób, które są w stanie w sposób rzetelny i taki, którego byśmy oczekiwali jako społeczeństwo, kontrolować wydatkowanie środków publicznych” – powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda w rozmowie z PAP.
Resort podkreśla, że zwiększenie liczby kontrolerów ma pozwolić na częstsze i bardziej szczegółowe kontrole świadczeniodawców korzystających z finansowania publicznego.
Więcej uprawnień dla Funduszu
Planowane zmiany nie ograniczają się jednak wyłącznie do zwiększenia zatrudnienia. Projekt nowelizacji przewiduje również rozszerzenie kompetencji kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia.
Fundusz ma zyskać możliwość pozyskiwania materiałów dowodowych również od podmiotów leczniczych działających na rynku komercyjnym, jeżeli będzie to miało znaczenie dla prowadzonych postępowań. Nowe przepisy umożliwią także skuteczniejszą weryfikację rzeczywistej dostępności lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników medycznych udzielających świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
Ministerstwo chce również umożliwić ponowne przeprowadzenie kontroli, jeśli wcześniejsze postępowanie okaże się obarczone istotnymi wadami prawnymi. Zmienić mają się także zasady pozyskiwania dokumentacji oraz materiału dowodowego, co – według autorów projektu – ma zwiększyć skuteczność prowadzonych postępowań.
Reforma po serii kontrowersji
Zapowiadane zmiany są elementem szerszego pakietu reform przedstawionego przez Ministerstwo Zdrowia po lipcowych dyskusjach dotyczących finansów publicznej ochrony zdrowia i wynagrodzeń personelu medycznego.
Resort zapowiedział przygotowanie nowych rozwiązań po poleceniu premiera Donalda Tuska, który oczekiwał przedstawienia propozycji zwiększających przejrzystość wydatkowania środków publicznych oraz ograniczających nieprawidłowości w systemie.
W ocenie minister zdrowia skuteczniejszy nadzór powinien pozwolić szybciej identyfikować przypadki niewłaściwego wykorzystywania pieniędzy pochodzących z NFZ.
– „Oczywiście wolałabym, żeby instytucje reagowały na bieżąco i żebyśmy byli w stanie uszczelnić wydatkowanie środków tam, gdzie to potrzebne” – powiedziała Jolanta Sobierańska-Grenda w rozmowie z PAP.
Kontrole powiązane z reformą zatrudnienia medyków
Rozbudowa pionu kontrolnego jest ściśle związana z planowanymi zmianami dotyczącymi organizacji pracy personelu medycznego.
Projekt nowelizacji przewiduje m.in. ograniczenie łącznego czasu pracy lekarzy i innych pracowników medycznych do maksymalnie dwukrotności pełnego etatu, obowiązek posiadania jednego podstawowego miejsca zatrudnienia oraz nowe zasady zawierania kontraktów w podmiotach posiadających umowę z NFZ.
Ministerstwo chce również wyeliminować model, w którym świadczenia realizowane są za pośrednictwem spółek lub spółdzielni, wprowadzając obowiązek bezpośredniego zawierania umów z personelem medycznym. Każda umowa ma określać m.in. stawkę godzinową, zakres obowiązków oraz harmonogram pracy.
Naruszenie nowych przepisów ma skutkować karami nakładanymi na kierowników podmiotów leczniczych, a umowy niespełniające nowych wymagań mają wygasnąć 31 grudnia 2026 r.
Większy nadzór nad personelem i świadczeniami
Jednym z najistotniejszych elementów projektowanych przepisów będzie możliwość sprawdzania, czy osoby wykonujące zawody medyczne rzeczywiście są dostępne w miejscach, w których deklarują wykonywanie świadczeń finansowanych przez NFZ. Ma to ograniczyć sytuacje, w których ten sam pracownik figuruje jednocześnie w grafikach kilku placówek w tym samym czasie lub realizuje obowiązki w wymiarze przekraczającym możliwości.
Ministerstwo Zdrowia przekonuje, że połączenie nowych kompetencji kontrolnych z niemal pięciokrotnym zwiększeniem liczby kontrolerów ma stworzyć znacznie skuteczniejszy system nadzoru nad wydatkowaniem środków publicznych. Jednocześnie zapowiadane rozwiązania już budzą dyskusję w środowisku medycznym, które zwraca uwagę, że zwiększenie liczby kontroli powinno iść w parze z uproszczeniem procedur administracyjnych oraz zapewnieniem odpowiednich narzędzi do prowadzenia działalności leczniczej.