Nowa ustawa wprowadza definicję świadczeń psychologicznych oraz określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu. Jednym z kluczowych rozwiązań jest utworzenie ogólnopolskiego rejestru psychologów, który pozwoli zweryfikować, czy osoba podająca się za psychologa rzeczywiście posiada formalne uprawnienia.

Ustawa przewiduje także powołanie samorządu zawodowego psychologów, który będzie sprawował pieczę nad wykonywaniem zawodu oraz uchwali kodeks etyki. Samorząd ma podlegać nadzorowi właściwego ministra.

Regulacja zastępuje ustawę z 2001 r., która w praktyce nie funkcjonowała. Nie wydano do niej rozporządzeń wykonawczych, nie powstał samorząd zawodowy, a mechanizmy nadzoru i weryfikacji uprawnień nie zostały wdrożone. Nowe przepisy mają uporządkować ten stan i wprowadzić realny system odpowiedzialności zawodowej.

Jednym z najbardziej dyskutowanych elementów prac legislacyjnych była kwestia psychoterapii. Na etapie prac sejmowych, na początku grudnia, z projektu usunięto psychoterapię z katalogu świadczeń psychologicznych. Ostatecznie ustawa stanowi, że psycholog może prowadzić psychoterapię na zasadach określonych w odrębnych przepisach, ale sama psychoterapia nie została uznana wprost za świadczenie psychologiczne w rozumieniu tej regulacji.

Decyzja ta wywołała sprzeciw części środowiska psychologów, zwłaszcza psychologów klinicznych, którzy wskazywali, że po wieloletnich studiach i specjalizacji zakończonej państwowym egzaminem specjalizacyjnym zostają zrównani z osobami spoza zawodu, które również mogą kształcić się w zakresie psychoterapii. Spór dotyczy nie tylko zakresu kompetencji, lecz także rynku usług i modelu regulacyjnego.

W Senacie do ustawy wprowadzono poprawki, które następnie zaakceptował Sejm. Jedna z nich doprecyzowuje zasady udzielania pomocy małoletnim i osobom ubezwłasnowolnionym. Bez zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego możliwe będzie udzielenie doraźnego wsparcia w sytuacji kryzysu lub doświadczenia traumy. Jednocześnie z katalogu przesłanek usunięto „stres”, a do przepisu wprowadzono wyraźne określenie „doraźne”, co ogranicza zakres takiej interwencji do sytuacji nagłych.

Kolejna poprawka dotyczy procedury weryfikacji negatywnej opinii końcowej wystawianej przez opiekuna psychologa w trakcie przygotowania zawodowego.

Ustawa zawiera przepisy nowelizujące 17 innych ustaw. Co do zasady ma wejść w życie po upływie 2 lat i 3 miesięcy od ogłoszenia, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach przejściowych.

Przyjęcie regulacji oznacza formalne zakończenie ponad dwudziestoletniego okresu prawnej prowizorki. Jednocześnie część jej zapisów – zwłaszcza dotyczących psychoterapii oraz dopuszczenia do działań z zakresu pomocy psychologicznej osób niebędących psychologami – zapowiada dalsze napięcia w środowisku.