Źródła tego napięcia są czytelne. W ostatnich tygodniach spór o Fundusz Medyczny, kryzys finansowy szpitali i mechanizm minimalnych wynagrodzeń medyków wywołał otwarty konflikt między Naczelną Izbą Lekarską a Ministerstwem Zdrowia. Kulminacją było odmówienie przez NIL udziału w rozmowach z wiceminister Katarzyną Kęcką. Prezes NIL Łukasz Jankowski domagał się spotkania z szefową resortu i mówił wprost:
„Rozmawiamy o fundamentalnych sprawach systemu. Oczekujemy dialogu na poziomie ministra zdrowia”.
Gdy do spotkania w takim składzie nie doszło, NIL została zaproszona do Pałacu Prezydenckiego. Karol Nawrocki przyjął prezesa samorządu lekarskiego, sygnalizując, że jest gotów odegrać rolę mediatora.
W reakcji rząd wyznaczył swój własny termin. 4 grudnia premier Donald Tusk zaprasza przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Rodziny, NFZ, konsultantów krajowych i wybrane środowiska zawodowe na spotkanie nazwane „szczytem medycznym – bezpieczny pacjent”. Zgodnie z zapowiedziami, wydarzenie ma koncentrować się na finansach systemu, liście świadczeń, prognozach budżetowych i możliwych korektach w strukturze organizacyjnej ochrony zdrowia. Premier sygnalizował w ostatnich tygodniach, że „bez dokładnego zbadania, gdzie pieniądze są marnowane, a gdzie realnie potrzebne, nie da się dalej prowadzić polityki zdrowotnej”. Podkreślał także:
„Nie będziemy podnosić składki zdrowotnej”, co oznacza konieczność szukania zmian w istniejących mechanizmach.
5 grudnia odbędzie się szczyt prezydencki, na który zaproszono wszystkie samorządy medyczne, organizacje zawodowe, przedstawicieli szpitali i ekspertów. Ma to być rozmowa o priorytetach: finansowaniu leczenia dzieci, roli Funduszu Medycznego, reformie POZ, przewlekłych brakach kadrowych i zasadach organizacji świadczeń. Prezydent, zapowiadając spotkanie, mówił: „Musimy postawić pacjenta w centrum, ale nie zrobimy tego bez porozumienia z tymi, którzy ten system niosą”. Z kolei NIL zapowiedziała, że przedstawi gotową listę postulatów, wśród których są m.in. jasne określenie modelu systemu (jedno źródło finansowania albo konkurencja), stabilność budżetu NFZ oraz przeorganizowanie koszyka świadczeń gwarantowanych.
Środowisko medyczne nie kryje, że chce wykorzystać oba spotkania do wyraźnego przedstawienia potrzeb poszczególnych zawodów. Prof. Monika Pintal-Ślimak zwraca uwagę, że w żadnych z dotychczasowych dyskusji nie znalazło się miejsce na systemowe ujęcie diagnostyki genetycznej. Krystyna Ptok przypomina, że braki kadrowe zaczęły przybierać formę, którą określa jako „niebezpieczną dla pacjentów”. Samorząd lekarski przygotował natomiast szczegółową analizę finansowania, wskazując, że sytuacja NFZ może wymagać natychmiastowych interwencji.
Dwa grudniowe szczyty mają więc odrębny charakter, choć dotyczą tych samych problemów. Rząd skupia się na możliwościach i ograniczeniach budżetowych. Prezydent stawia na rozmowę z całym środowiskiem i chce pokazać, że to on może być gospodarzem kompromisu, którego brakuje na linii NIL–MZ. Od tego, czy którakolwiek ze stron przedstawi konkretne decyzje, zależy nie tylko przebieg zimowej dogrywki negocjacji płacowych, ale także tempo prac nad reformami odkładanymi od kilku lat. Jeśli obydwa szczyty zakończą się jedynie deklaracjami, grudzień przyniesie wyłącznie polityczny spektakl bez realnej ulgi dla systemu, który od dawna pracuje na granicy bezpieczeństwa.
