Brakuje psychologów w szkołach. Problem narasta mimo ustawowego obowiązku zatrudnienia specjalistów
Coraz więcej szkół w Polsce mierzy się z brakiem psychologów, mimo że od kilku lat placówki oświatowe mają obowiązek zapewnienia uczniom wsparcia specjalistów. Problem dotyczy szczególnie mniejszych miejscowości i terenów wiejskich, gdzie znalezienie psychologa do pracy w szkole jest coraz trudniejsze.
Z danych przywoływanych przez Prawo.pl wynika, że skala problemu w ostatnich latach nie maleje. W poprzednim roku szkolnym brak psychologa odnotowano w około jednej czwartej szkół. W obecnym roku szkolnym sytuacja jest jeszcze trudniejsza – specjalisty nie ma już w blisko jednej trzeciej placówek.
Eksperci wskazują, że główną przyczyną jest rynek pracy. Psychologowie coraz częściej rezygnują z pracy w oświacie, wybierając sektor prywatny, gdzie wynagrodzenia są znacznie wyższe. Dyrektorzy szkół mają natomiast ograniczone możliwości finansowe i nie są w stanie konkurować z ofertami prywatnych gabinetów czy placówek terapeutycznych.
Tymczasem zapotrzebowanie na wsparcie psychologiczne wśród dzieci i młodzieży rośnie. Specjaliści zwracają uwagę na coraz częstsze przypadki depresji, zaburzeń odżywiania, problemów emocjonalnych czy przemocy rówieśniczej w internecie. W wielu sytuacjach to właśnie szkoła jest pierwszym miejscem, w którym dziecko może otrzymać pomoc.
Ministerstwo Edukacji Narodowej zapewnia, że poprawa dostępności pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest jednym z priorytetów polityki edukacyjnej. Resort wskazuje, że sytuację kadrową mają poprawić m.in. zmiany w Karcie Nauczyciela, w tym podwyższenie świadczeń dla pracowników oświaty.
Według danych ministerstwa na dzień 30 stycznia 2026 roku brak psychologa odnotowano w 13,4 procent szkół. MEN podkreśla jednak, że dane te pochodzą z monitoringu zatrudnienia specjalistów i mogą różnić się w zależności od sposobu liczenia etatów oraz dostępności specjalistów w danej placówce.
Od kilku lat państwo przeznacza również coraz większe środki na wsparcie psychologiczno-pedagogiczne w systemie edukacji. W części oświatowej subwencji ogólnej wyodrębniono środki przeznaczone na pomoc specjalistyczną dla uczniów. Od 2025 roku finansowanie obejmuje także wychowanie przedszkolne. W 2026 roku na ten cel zaplanowano blisko 1,93 miliarda złotych.
Resort edukacji wskazuje również na działania mające zwiększyć liczbę specjalistów w szkołach. Nauczyciele mogą korzystać z bezpłatnych studiów podyplomowych umożliwiających zdobycie kwalifikacji psychologiczno-pedagogicznych oraz z programów szkoleniowych rozwijających kompetencje w zakresie wsparcia uczniów.
Mimo tych działań wielu dyrektorów szkół przyznaje, że bez istotnej poprawy warunków pracy i wynagrodzeń trudno będzie przyciągnąć do oświaty większą liczbę psychologów. W sytuacji rosnących problemów zdrowia psychicznego wśród młodych ludzi dostęp do specjalisty w szkole coraz częściej staje się jednym z kluczowych elementów systemu wsparcia uczniów.